Zastosowanie metod statystycznych do określenia związków pomiędzy minerałami a pierwiastkami jako wprowadzenie do analizy chemostratygraficznej

Chemostratygrafia to technika korelacji oparta na danych geochemii nieorganicznej. Polega na dobraniu odpowiednich wskaźników korelacyjnych (pierwiastków / stosunków pierwiastków) pozwalających na wyodrębnienie charakterystycznych poziomów chemostratygraficznych w profilu otworu. Dla prawidłowego doboru wskaźników chemostratygraficznych niezbędne jest ustalenie związków między minerałami a pierwiastkami, ponieważ wiele pierwiastków może wchodzić w skład różnych minerałów. Celem pracy było zastosowanie analizy statystycznej do scharakteryzowania związków między minerałami a pierwiastkami dla próbek piaskowców czerwonego spągowca. W pracy wykorzystano takie metody jak: analiza korelacyjna oparta na interpretacji macierzy korelacji (CC) i wykresach korelacyjnych oraz analiza głównych składowych (PCA). PCA służy do redukcji liczby zmiennych opisujących zjawiska oraz do odkrycia prawidłowości między zmiennymi. Uzyskane wyniki pozwoliły na wyróżnienie kilku grup pierwiastków wzajemnie ze sobą powiązanych, kumulujących się w podobnych minerałach. Wyodrębniono szereg grup związanych z różnymi minerałami, między innymi z minerałami ciężkimi, minerałami ilastymi i dodatkami z płuczki. Pierwiastki ziem rzadkich (REE) rozdzieliły się na dwie grupy: lekkie ziemie rzadkie (LREE) i ciężkie ziemie rzadkie (HREE), co świadczy o tym, że mogą być związane z nieco innymi asocjacjami minerałów ciężkich. Analiza korelacyjna potwierdziła wnioski uzyskane na podstawie analizy PCA, jak również pozwoliła na uszczegółowienie niektórych zależności. Podsumowując, w ramach pracy scharakteryzowano związki pomiędzy pierwiastkami a minerałami w profilu otworu Pł 3. Zaprezentowano właściwy sposób analizy danych geochemicznych, który jest podstawą budowania podziału chemostratygraficznego.