Επιδράσεις της χρόνιας περιοδικής αιμοκάθαρσης στην μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού (heart rate variability - hrv) ασθενών με ή χωρίς σακχαρώδη διαβήτη και χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας. Η επίπτωση της χρόνιας νεφρικής νόσου είναι μεγαλύτερη σε διαβητικά σε σχέση με μη διαβητικά άτομα. Σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου. Τις τελευταίες δυο δεκαετίες έχει καταδειχθεί μια σημαντική συσχέτιση μεταξύ της δυσλειτουργίας του ΑΝΣ και της καρδιαγγειακής θνησιμότητας. Η HRV είναι ένας μη επεμβατικός ηλεκτροκαρδιογραφικός δείκτης που αντικατοπτρίζει τη δραστηριότητα του συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού τμήματος του ΑΝΣ στο επίπεδο του καρδιακού φλεβοκόμβου. Η ελαττωμένη HRV έχει καθιερωθεί ως σημαντικός ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για υψηλότερη ολική και καρδιαγγειακή θνησιμότητα στην καρδιαγγειακή νόσο αλλά και σε υγιείς πληθυσμούς. Οι μελέτες ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου έδειξαν μείωση της HRV, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ολικής θνησιμότητας και αιφνίδιου καρδιακού θανάτου. Παραδόξως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν μελέτες που να αναφέρονται στην μακροχρόνια επίδραση της χρόνιας περιοδικής αιμοκάθαρσης στη HRV σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, διαβητικούς ή μη. Στην παρούσα μελέτη 1) εξετάσθηκε κατά πόσον η εφαρμογή τρισεβδομαδιαίας τετράωρης περιοδικής αιμοκάθαρσης επί τρίμηνο, σε διαβητικούς και μη ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, επηρέασε τις time- και frequency-domain παραμέτρους της HRV, 2) διερευνήθηκε η ύπαρξη συσχετίσεων μεταξύ των time- και frequency- domain παραμέτρων της HRV αφενός με κλινικοεργαστηριακά ευρήματα και αφετέρου με κλασσικούς και νεότερους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου στον ανωτέρω πληθυσμό και 3) έγινε προσπάθεια διαμόρφωσης ενός μοντέλου πρόγνωσης διαταραχών της HRV βάσει των δεδομένων του ατομικού αναμνηστικού και των κλινικοεργαστηριακών ευρημάτων των ανωτέρω ασθενών. Στους νεφροπαθείς ασθενείς με ή χωρίς ΣΔ και στους διαβητικούς ασθενείς χωρίς νεφρική ανεπάρκεια διαπιστώθηκε σημαντικά μειωμένη HRV, με τη δραματικότερη μείωση να παρατηρείται στους ασθενείς με συνυπάρχουσα χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και ΣΔ. Οι νεφροπαθείς ασθενείς με ή χωρίς ΣΔ, μετά την ένταξή τους σε χρόνιο πρόγραμμα περιοδικής αιμοκάθαρσης, βελτίωσαν σημαντικά τις time-domain παραμέτρους της HRV, με τη μεγαλύτερη βελτίωση να παρατηρείται στους νεφροπαθείς χωρίς ΣΔ, ενώ οι frequency-domain παράμετροι παρέμειναν αμετάβλητες. Στη μελέτη μας διαπιστώθηκε σημαντική συσχέτιση των παραμέτρων της HRV αφενός μεν με κλασσικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου όπως η ηλικία, το ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης και καρδιακής νόσου, ο ΣΔ, η νεφρική νόσος και η δυσλιπιδαιμία, αφετέρου δε με νεότερους παράγοντες καρδιαγγειακόυ κινδύνου όπως τα λευκά αιμοσφαίρια, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η hs-CRP, το NT-proBNP, η MGP και το οξειδωτικό stress. Διαπιστώθηκε θετική σημαντική συσχέτιση των παραμέτρων της HRV με τα ολικά λευκώματα και την λευκωματίνη ορού και με τα επίπεδα νατρίου και ασβεστίου ορού, ενώ διαπιστώθηκε αρνητική σημαντική συσχέτιση με την περίμετρο μέσης, τη HbA1c, με τα επίπεδα καλίου και φωσφόρου ορού και το ουρικό οξύ.