摘要
Η ακτινοβόληση, μέθοδος παστερίωσης των τροφίμων τα οποία ακτινοβολούνται κατόπιν συσκευασίας τους, επιδρά στις ιδιότητες πλαστικής συσκευασίας (στη δομή του πολυμερούς, στις μηχανικές και φυσικοχημικές του ιδιότητες, στη μετανάστευση συστατικών κ.α.). Επιπρόσθετα, σήμερα έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον για ανακύκλωση πλαστικών υλικών συσκευασίας, η οποία οδηγεί σε υποβάθμιση των ιδιοτήτων τους. Το χαμηλής πυκνότητας πολυαιθυλένιο (LDPE) είναι από τα πλέον χρησιμοποιούμενα υλικά συσκευασίας τροφίμων. Είναι, επομένως, σημαντική η διερεύνηση της επίδρασης της ακτινοβόλησης σε υλικά που περιέχουν τόσο παρθένο όσο και ανακυκλωμένο LDPE. Στην παρούσα διατριβή μελετήθηκε η επίδραση ιονιζουσών ακτινοβολιών-γ και ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας σε δόσεις 5-60 kGy: στις μηχανικές και θερμικές ιδιότητες, στη διαπερατότητα και τη δομή πειραματικών πενταστρωματικών υλικών LDPE / LDPE - LLDPE / LDPE / LDPE - LLDPE / LDPE, PA / tie / LDPE / LDPE / LDPE και PA/ EVOH / tie / LDPE / LDPE, στα οποία το ενδιάμεσο στρώμα ήταν 50% ή 100% ανακυκλωμένο LDPE ή 100 % παρθένο LDPE (μάρτυρας), στη δημιουργία σταυροδεσμών στο LDPE των παραπάνω υλικών στα 60 kGy, στην παραγωγή προϊόντων ραδιόλυσης σε προσομοιωτή λιπαρών τροφίμων (ισο-οκτάνιο), και στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά πόσιμου νερού σε επαφή με τα ακτινοβολημένα πολυμερή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η γ-ακτινοβόληση σε ενδιάμεσες δόσεις των 5 και 10 kGy (ψυχρή παστερίωση τροφίμων) δεν προκάλεσε σημαντικές μεταβολές, ενώ κάποιες μεταβολές παρατηρήθηκαν στις υψηλότερες δόσεις 30 και, κυρίως, 60 kGy. Η ακτινοβόληση οδήγησε στην παραγωγή μεγάλου αριθμού προϊόντων ραδιόλυσης σε όλες τις δόσεις, η συγκέντρωση των οποίων αυξήθηκε αυξανομένης της δόσης ακτινοβόλησης. Παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην οσμή και, κυρίως, στη γεύση πόσιμου νερού σε επαφή με τα ακτινοβολημένα υλικά. Η ακτινοβόληση με ακτινοβολία ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας οδήγησε σε σχηματισμό σταυροδεσμών στο LDPE (στα 60 kGy) στην περίπτωση και των τριών υλικών. Μεταβολές παρατηρήθηκαν στις μηχανικές και θερμικές ιδιότητες των υλικών. Η ακτινοβόληση οδήγησε στην ταυτοποίηση μεγάλου αριθμού προϊόντων ραδιόλυσης, η συγκέντρωση των οποίων αυξήθηκε αυξανομένης της δόσης ακτινοβόλησης. Τέλος, μεταβολές στην οσμή και, κυρίως, ανάπτυξη «πλαστικής» γεύσης παρατηρήθηκαν στο νερό σε επαφή με τα τρία υλικά. Γενικά, οι δύο ακτινοβολίες είχαν παρόμοια επίδραση στις ιδιότητες των πολυστρωματικών υλικών. Η ύπαρξη ανακυκλωμένου ενδιάμεσου στρώματος LDPE σε ποσοστά 50 % και 100 % δεν μεταβάλλει τις ιδιότητες των μη ακτινοβολημένων υλικών, ενώ οδηγεί σε μικρές διαφορές στις ιδιότητες των υλικών μετά την ακτινοβόληση, κυρίως στις υψηλές δόσεις των 30 και 60 kGy.