Physical chemical studies of pigments of archaeological decorated textiles and the best methods of restoration and conservation them

Οι αρχαιολόγοι στην Αίγυπτο έχουν ανακαλύψει αρχαία βαμμένα υφάσματα σε σημαντικές ποσότητες συγκριτικά με τα αντίστοιχα άβαφτα. Επί πλέον, τα τελευταία είναι πολύ πιο υποβαθμισμένα. Οι πιο πολλές ερευνητικές προσπάθειες σχετικά το αρχαιολογικό λινό έχουν ασχοληθεί με την παρασκευή, την αποθήκευση και την συντήρηση, αλλά λίγες πληροφορίες είναι διαθέσιμες σχετικά με τις ιδιότητες των ινών και ιδιαιτέρως τις χημικές και φυσικές τους ιδιότητες μετά το βάψιμο με φυσικές βαφές ή με ανόργανες χρωστικές ουσίες. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να αξιολογήσει τις φυσικοχημικές ιδιότητες των Αιγυπτιακών λινών υφασμάτων, βαμμένων με ποικίλες ανόργανες χρωστικές ουσίες και φυσικές βαφές οι οποίες χρησιμοποιούνταν στην αρχαιότητα, μετά από θερμική γήρανση των λινών ώστε να είναι κατά το δυνατόν παρόμοια με τα αρχαία λινά υφάσματα. Οι αξιολογήσεις βασίζονται στο φασματοφωτόμετρο μετασχηματισμών Fourier (FTIR), στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης (SEM), στην περίθλαση ακτινών ΧRD και την αντοχή σε εφελκυσμό, και σε μετρήσεις επιμήκυνσης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι εκτός από αισθητικούς λόγους, τα βαμμένα υφάσματα όντως διαδραμάτισαν ένα ρόλο ως παράγοντες προστασίας, επηρεάζοντας και περιορίζοντας την θερμική φθορά. Ειδικότερα, σε μοριακό επίπεδο, οι ανόργανες χρωστικές ουσίες και οι φυσικές βαφές φαίνεται να αλληλεπιδρούν με την κυτταρίνη και τη λιγνίνη των παλαιωμένων λινών, ενώ στο μικροσκοπικό επίπεδο οι εκτεινόμενες παράμετροι μεταβάλλονται. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο επιβεβαιώνει πως τα σωματίδια της (ανόργανης) χρωστικής ουσίας είναι τοποθετημένα πάνω και ανάμεσα στις επιφάνειες των ινών, ενώ τα μόρια των (φυσικών) βαφών είναι αρκετά μικρά για να διαποτίσουν τις ίνες με χρώμα. Επιπλέον, η εργασία αυτή επικεντρώθηκε σε δοκιμές και αναλύσεις μερικών αρχαιολογικών δειγμάτων από διαφορετικά μέρη και περιόδους της αρχαίας Αιγύπτου για να προσδιοριστούν οι χρωστικές, οι βαφές και τα διαβρωτικά μέσα, προκειμένου να κατανοηθούν η ζωγραφική και οι τεχνικές βαφής οι οποίες χρησιμοποιούνταν στην διακόσμηση τους και να καθοριστεί ο βαθμός ζημίας των αρχαίων ινών. Για το σκοπό αυτό έχουν χρησιμοποιηθεί οι επιστημονικές αναλυτικές τεχνικές όπως FTIR, ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης (SEM), περίθλαση ακτινών ΧRD και XRF. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι όλα τα αρχαιολογικά υφάσματα είναι κατασκευασμένα από λινό, η μπλε βαφή του δείγματος (N. R60-2) μπορεί να είναι το λουλάκι, το σκούρο κόκκινο του δείγματος (N. S-58) είναι κοχενίλλη βαφή και το μαύρο χρώμα του δείγματος (N. Z-57) είναι μαύρο κάρβουνο. Το αποτέλεσμα του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης δείχνει πως οι ίνες είναι εντελώς κατεστραμμένες, σε συνδυασμό με την απώλεια της δομικής κλίμακας των ινών λινού σύμφωνα με τα αποτελέσματα XRD και FTIR. Τα αποτελέσματα XRD, XRF και FTIR των αρχαίων ανόργανων βαφών επιβεβαίωσαν ότι η κόκκινη βαφή είναι αιματίτης, η κίτρινη είναι “natrojarosite” και η φωτεινή πράσινη βαφή είναι μείγμα από αιγυπτιακό μπλε, γαιτίτη και ασβεστίτη.