摘要
Gunumuzde korunan alanlar, in-situ doga koruma araclarinin en onemlilerinden biridir. Bu alanlar, dogal ve kulturel kaynaklar ile biyolojik cesitliligin korunmasi, turizm-rekreasyon etkinlikleri icin olanaklar saglama ve kirsal kalkinmaya destek olma gibi islevleri de yerine getirmektedir. Bu bildiride, korunan orman alanlari olarak Karadeniz Bolgesi’nde bulunan Altindere Vadisi, Hatilla Vadisi, Ilgaz Dagi, Kackar Daglari, Karagol-Sahara, Kure Daglari ve Yedi Goller milli parklari ele alinmistir. Ele alinan korunan alanlarin, uluslararasi statulere ve sertifikasyon sistemlerine gore degerlendirilmesinin gerekliligi uzerinde durularak, mevcut ozelliklerin sertifikasyon kriterlerine uygunlugu irdelenmeye calisilmistir. Bu sayede; korunan alanlarda gerceklestirilecek etkinliklerde uluslararasi alanda taninan surdurulebilir yonetim yaklasimlari kapsamina girilmesi ve korunan alanlar agina dahil olan diger alanlarin bilgi ve deneyimlerinden faydalanilmasi mumkun olabilecektir. Bu calismada, ele alinan alanlarin, yasal, yonetsel ve ekonomik sorunlari ile yerel halkin ve ziyaretcilerin egitimi, ziyaretci yonetimi, doga koruma, tanitim ve rekreasyon-turizm konulari degerlendirilmeye calisilmistir. Bolgede mevcut milli park statusunde yedi korunan orman alani incelendiginde, en onemli sorunun yerel halk, ilgili kamu kurum ve kuruluslari, universiteler ve Sivil Toplum Kuruluslarinin (STK) isbirligi icerisinde organize olamayislari oldugu ortaya cikmaktadir. Bu durum, planlama ve uygulama sureclerinde sorunlara neden olmaktadir. Bu sorunlara yonelik olarak milli parklari, butuncul bir yaklasimla, ekolojik, arkeolojik, sosyal ve kulturel yonden koruyarak saglayacak sekilde surdurulebilir yonetimini saglama anlayisi uzerinde yogunlasilmistir. Milli parklarin bu sorunlarini cozmede ve bu alanlarin etkin/surdurulebilir koruma-kullanma dengesini saglamada uluslar arasi sertifikasyon programlari bir arac olarak degerlendirilmelidir. Karadeniz Bolgesindeki milli parklar, korunan alanlarda doganin korunmasi icin hazirlanmis olan uygulamadaki tek sertifika sistemi olan PAN Parks kriterleri (Prensip 1: Dogal Degerler: Alan buyuklugu) acisindan degerlendirildiginde; Kackar ve Kastamonu-Bartin Kure Daglari Milli Parklarinin PAN Parks kapsaminda degerlendirilebilecegi, Karadeniz Bolgesindeki diger bes milli parkin alan buyuklugu kriteri nedeniyle PAN Parks kapsaminda degerlendirilemeyecegi anlasilmaktadir