Exploration of innovative bee breeding for parasite and virus resistance in Flanders, Belgium

Varroa destructor is een parasitaire mijt van de Aziatische honingbij (Apis cerana), maar vormt sinds de mid-20e eeuw ook een ernstige bedreiging voor de westerse honingbij (Apis mellifera). Door haar levenswijze en voortplanting veroorzaakt de mijt kritieke schade aan het bijenbroed en verzwakt ze de volwassen bijen, terwijl ze ook virussen zoals het deformed wing virus (DWV) verspreidt. Dit alles leidt wereldwijd tot grote verliezen aan bijenvolken. Imkers gebruiken diverse methoden om Varroa onder controle te houden, maar de meest duurzame oplossingen blijken te liggen bij het selecteren en telen van bijen met natuurlijke, erfelijke resistentiekenmerken. In dit doctoraatsonderzoek werd het potentieel van merker-gestuurde selectie (MGS) onderzocht om op een duurzame manier de Varroa- en virusresistentie in de Vlaamse bijenpopulatie te verhogen. Bij MGS worden genetische merkers gebruikt om resistentiekenmerken sneller en efficiënter te detecteren/evalueren in vergelijking met traditionele selectiemethodes. In dit onderzoek werden acht genetische merkers geassocieerd met onderdrukking van Varroa-reproductie in het bijenbroed gevalideerd voor de bijenpopulatie in Vlaanderen, maar ook gescreend in andere Europese en Afrikaanse bijenpopulaties. Verder werden genetische merkers voor het erfelijke ‘suppressed in ovo virus infection’ (SOV) kenmerk gezocht. Het SOV kenmerk beschrijft de verminderde verticale virusoverdracht van koningin naar nakomelingen. Genoomonderzoek identificeerde een SOV-geassocieerde regio op chromosoom 7 van het bijengenoom, wat nieuwe inzichten kan bieden voor het selecteren naar verbeterde virusweerstand in honingbijen.