تثبیت خاک واگرا با آهک و بنتونیت با بهسازی خاصیت خمیری برای کاهش اثرات قوس زدگی در سدهای خاکی

یکی از عوامل مهم تخریب سدهای خاکی آب‌شستگی است. این پدیده با وقوع یک ترک حتی کوچک در بدنه‌ی سد می‌تواند شروع و گسترش یابد. از علل وقوع ترک پدیده‌ی قوس‌زدگی است و با رعایت محدوده‌ی مناسب شاخص خمیری و نفوذپذیری، می‌توان تا حدود زیادی سد را در برابر تخریب ناشی از آب‌شستگی و قوس‌زدگی ایمن کرد. از آن‌جا که مصالح قرضه‌ی در دسترس همیشه مناسب نیستند می‌توان با اختلاط توأم مصالحی چون آهک و بنتونیت ضمن تثبیت خاک از عواقب افزودن مواد تثبیت‌کننده نیز جلوگیری کرد. این مقاله، مطالعه‌یی است در خصوص خاک قرضه‌ی سد میرزاخانلو واقع در استان زنجان (شهرستان طارم)، که پتانسیل واگرایی بالایی دارد و برای استفاده در بدنه‌ی سد باید اصلاح شود. هدف از اصلاح رسیدن به عدم واگرایی و در عین حال به‌منظور کاهش خطر ترک‌خوردگی، دست‌یابی به شاخص خمیری (P‌I) در محدوده‌ی ۱۶ تا ۳۰ است. طبق نتایج حاصله، ترکیب ۵ درصد آهک و ۱۵ درصد بنتونیت مناسب‌ترین حالت برای تأمین عدم واگرایی و شاخص خمیری مطلوب است.