Μοριακή επιδημιολογία υερσινιώσεων στην Ελλάδα από στελέχη yersinia enterocolitica προερχόμενα από ανθρώπους, ζώα, τρόφιμα και περιβαλλοντικές πηγές

Οι υερσίνιες εμφανίζουν επιδημιολογικό ενδιαφέρον λόγω της ευρείας διασποράς τους στo περιβάλλον, της δυνατότητας μετάδοσής τους στον άνθρωπο μέσω της τροφικής αλυσίδας και της μετάγγισης αίματος, αλλά και των σοβαρών λοιμώξεων που μπορούν να προκαλέσουν στις ευπαθείς ομάδες. Για τις Μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα, οι υερσινιώσεις αποτελούν σοβαρό πρόβλημα λόγω της υψηλής επίπτωσης των θαλασσαιμικών συνδρόμων. Η υπερφόρτωση με σίδηρο και η θεραπεία αποσιδήρωσης με δεφερροξαμίνη (deferoxamine) στα πολυμεταγγιζόμενα παιδιά, προδιαθέτει τις συστηματικές υερσινιώσεις, ιδιαίτερα από στελέχη οροτύπων O:3 και O:9. H συχνότητα απομόνωσης των υερσινιών από κλινικά δείγματα και η ενοχοποίησή τους ως αιτιολογικών παραγόντων λοιμώξεων στον άνθρωπο, σύμφωνα με τα Ελληνικά βιβλιογραφικά δεδομένα, φθάνει το 4%. Τα παθογόνα στελέχη Yersinia enterocolitica φέρουν διάφορους χρωμοσωμικούς και πλασμιδιακούς παθογόνους παράγοντες. To χρωμοσωμικό γονίδιο yst κωδικοποιεί μία μικρού μοριακού βάρους θερμοανθεκτική εντεροτοξίνη της Y. enterocolitica που παράγουν μόνο τα εντεροδιεισδυτικά της στελέχη. Όλα τα παθογόνα στελέχη υερσινιών (Yersinia pestis, Yersinia pseudoturbeculosis και Yersinia enterocolitica) φέρουν πλασμίδιο μεγέθους περίπου 70-75 kb που ονομάζεται pYV (plasmid for Yersinia virulence). Στο πλασμίδιο αυτό οφείλεται η ικανότητα του βακτηρίου να ανθίσταται στη φυσική ανοσία και ειδικότερα στη φαγοκυττάρωση από τα μακροφάγα και τα πολυμορφοπύρηνα λευκοκύτταρα (PMNs) και έτσι να επιβιώνει και να πολλαπλασιάζεται στο λεμφικό ιστό (τροπισμός για το λεμφικό ιστό). Το yadA (Yersinia adhesin A) εντοπίζεται στο πλασμίδιο. Η έκφραση του yadA γονιδίου ρυθμίζεται από το VirF (ή LcrF για τη Yersinia pseudotuberculosis) γονίδιο και εκφράζεται μόνο στους 37?C. Σκοποί της παρούσας διατριβής είναι να διερευνηθεί με επιδημιολογικούς δείκτες (οροτυπία, βιοτυπία, αντιβιόγραμμα, γονοτυπία) η διασπορά παθογόνων για τον άνθρωπο στελεχών υερσίνιας, στις ζωϊκές παρακαταθήκες στην Ελλάδα και να εξαχθούν συμπεράσματα για την προέλευση των παθογόνων υερσινιών, που ευθύνονται για νόσο στον άνθρωπο. Συλλέχθηκαν συνολικά 835 φαρυγγικά και ορθικά επιχρίσματα από ισάριθμα βρώσιμα ζώα (χοίρους, βοοειδή, αρνιά και όρνιθες). Η δειγματοληψία έγινε από το Νοέμβριο του 1999 έως τον Απρίλιο του 2002 σε σφαγεία, στάβλους και ορνιθοτροφεία της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας (νομοί Αττικής, Φθιώτιδας, Βοιωτίας και Εύβοιας). Μελετήθηκαν επίσης δέκα στελέχη Υersinia enterocolitica O:3/4 που απομονώθηκαν από παιδιά που έπασχαν από γαστρεντερίτιδα στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία». Τα δείγματα καλλιεργήθηκαν σε εκλεκτικά θρεπτικά υλικά ενώ για την απομόνωση υερσινιών χρησιμοποιήθηκε η τεχνική του ψυχροεμπλουτισμού σε συνδυασμό με την κατεργασία των δειγμάτων με άλκαλι. Οι μορφολογικά ύποπτες αποικίες ταυτοποιήθηκαν με προκαταρκτικές βιοχημικές δοκιμασίες και ημιαυτόματα συστήματα ταυτοποίησης όπως το API 32E (Biomerieux) και το BBL Crystal (Becton Dickinson). Για την αναμφισβήτητη ταυτοποίηση του είδους Υersinia enterocolitica έγινε επίσης ανίχνευση του γονιδίου 16S rRNA 330 bp, με τη μέθοδο της PCR. ..........................................................................................................................................................