TECHNOLOGY OF PROPAGATION OF THE OLIVE TREE (OLEA EUROPAEA L.) IN THE SOIL-CLIMATE CONDITIONS OF TURKESTAN REGION BY THE PEN METHOD

Қазіргі таңда біздің елімізге зәйтүн майы түгелдей сырттан әкелінеді, яғни импортқа тәуелдіміз. Мақалада Қазақстанға шет елден алып келінген зәйтун ағашының сорттарын қалемшелеп және биостимуляторлармен өңдеп көбейту әдістері туралы мәліметтер жарияланады. Зерттеу обьектісі зәйтүн ағашы болып Еуропа зәйтүн ағашы (Olea europaea L), Лесщино (Lechino), Фронтоио (Frontoio) Италия мемлекетінен және Арвелино (Arbelino) сортты Түркия елінен интрадукцияланған. Жүргізілген жұмыстарының негізгі мақсаттары мен міндеттері зәйтүн ағашы оңтүстік өңірде өсіру, күтіп-баптау,аклиматизициялау жұмыстары зерттелуде, яғни біздің климаттық жағдайға бейімдеу, жерсіндіру және көшет дайындау болып табылады. Алынған нәтижелерге сүйенсек зәйтүн ағашының қаламшелерін 10-13 сағ белсенді заттарда өңделгенде тамыр алуы Фронтоио сортында бақылау вариантында 65,3% гетероауксин, қолданғанда 72%, гиббереллин қолданғанда 70%, ал ең жоғарғы көрсеткіш корневин қолданғанда болып 75,3% құрады немесе алынған 30 дана қалемшеден 14 данасы тамырлануын көрдік. Қалған сырттарда қолданылған стимуляторлар және қалемшелер әлсіз тамырлануын, корневин биостимулятор қолданған нұсқада жоғары 80-77,6% болып жане гибририлинге қарағанда 1,4-11,4, гетерооукцинге салыстырғанда 10-14,3%-ға тамырлануы жоғары болғаны анықталды.